Tatlılar: Hırtlevik, Süt Helvası, Cevizli Muhallebi

Hırtlevik, Şanlıurfa'ya özgü, dışarıda az bilinen bir hamur tatlısıdır. Tereyağı ve şerbetle yapılan hamur tatlıları ailesindendir: tereyağında ya da sacda pişen hamura sıcakken şerbet ya da pekmez dökülür, kimi evlerde üzerine dövülmüş ceviz serpilir. Tek ve kesin bir tarifi yoktur; evden eve, ustadan ustaya değişir. Şerbet hamura işleyince içi yumuşar, dışı hafif çıtır kalır.

Urfa'da tatlı denince akla önce şıllık gelir; hırtlevik onun yanında daha az anılan, daha çok ev içinde yaşayan bir addır ve lokanta menülerinde nadirdir. Şıllık menümüzde yok. Hırtleviğin ayrıntısını sözlükteki hırtlevik maddesinde anlattık.

Süt helvası

Un ya da irmiğin tereyağında kokusu çıkana kadar kavrulup şekerli sütle pişirildiği yumuşak helva. Türk mutfağında helva paylaşmanın tatlısıdır; doğumda, misafir gelişinde kavrulup komşulara dağıtılır. Süt helvası bu geleneğin hafif, gündelik hâlidir.

Sütlaç

Pirincin sütte sabırla piştiği, Osmanlı mutfağından bu yana sofradan eksik olmayan tatlı. Menü açıklaması fırın sütlacı mı sade sütlaç mı olduğunu yazmaz; siparişte sorabilirsiniz.

Cevizli muhallebi

Pürüzsüz bir muhallebi, üstünde Güneydoğu'nun cevizi. Kâsede, soğuk gelir; ağır bir kebaptan sonra hafif bir kapanış arayanlar için.

Revani irmikli, şerbetli bir kek tatlısıdır; adının Revan (Erivan) seferinin anısına konduğu anlatılır. Dilim hâlinde gelir. Dondurma ise Urfa yazının çok aranan kapanışıdır: isotlu bir sofradan sonra soğuk bir kaşık. Çeşitlerini o gün masada sorabilirsiniz.

Urfa'da tatlı çoğu zaman tek başına değil, çayla birlikte yenir. Yemek biter, masa toplanır, demli çay gelir; tatlı onun yanına konur. Bazı Urfa sofralarında yemeğin sonunda kulpsuz küçük fincanlarda koyu ve acı bir kahve olan mırra da ikram edilir. Menümüzde çay var; mırrayı sözlükte anlattık.

• Kebaptan sonra: Soğuk ve hafif bir şey iyi gelir: cevizli muhallebi ya da dondurma. Yöresel bir kapanış isterseniz hırtlevik ve çay.
• Sulu yemekten sonra: Sütlaç ya da süt helvası; ev yemeğinin ardından ev tatlısı.
• Kış akşamı: Süt helvası ve demli çay.
• Yaz öğleni: Dondurma.
• Misafir ağırlarken: Şehir dışından gelenlere hırtlevik söyleyin; Urfa dışında bu adla kolay karşılarına çıkmaz.

Çocuklu masalarda dondurma ve sütlaç en kolay anlaşılan tatlılardır; cevizli muhallebi de soğuk ve hafif olduğu için sever. Kalabalık bir masada her tatlıdan birer tabak söyleyip ortaya koymak, özellikle şehir dışından gelen misafirler için Urfa'nın ev tatlılarını tanıtmanın güzel bir yoludur: bir hırtlevik, bir süt helvası, bir revani.

Ramazan'da iftar sofrasının ardından da tatlı ve çay gelir. Şanlıurfa'da iftar sofrasının nasıl kurulduğunu Şanlıurfa iftar rehberinde anlattık.

Tatlı ve çay için de uğrayabilirsiniz. Göbeklitepe'den dönerken şehre inmeden önce kısa bir mola vermek isteyenler için Karaköprü yol üstüdür. Yemeğe kalmak isterseniz kebap ve sulu yemek bölümlerini menüde bulabilirsiniz.

İklim Et Lokantası 1991'den beri Şanlıurfa'da; bugün Karaköprü, Çankaya Mahallesi'ndeyiz. Balıklıgöl'den ve Piazza AVM'den arabayla yaklaşık 8 dakika uzaklıktayız. Güncel fiyatlar dijital menümüzde.