Hırtlevik

Hırtlevik, Şanlıurfa'yla anılan, adı şehir dışında pek bilinmeyen bir hamur tatlısıdır. Un, yağ ve şekerin ya da pekmezin bir araya geldiği, sade ama doyurucu bir ev tatlısı olarak anlatılır. Kaynaklarda tanımı tutarlı değildir: kimi anlatımda yağda kızartılan küçük hamur parçaları, kimi anlatımda sacda pişen ince bir hamur olarak geçer; ortak nokta, sıcak hamurun şerbet ya da pekmezle buluşmasıdır. Bu yüzden iki farklı mutfakta aynı hırtleviği bulmak zordur.

Adın kökenine dair güvenilir bir açıklama bulunamamıştır; yerel ağızdan gelen bir ad olduğu düşünülür. Urfa'nın şerbetli hamur tatlıları arasında anılır ve şıllık gibi ev ve düğün sofralarına ait tatlılarla aynı aileden sayılabilir. Yazılı tarifler azdır; tarif daha çok anneden kıza, ustadan çırağa elden ele aktarılmıştır. Ne zamandan beri yapıldığına dair kesin bir bilgi yoktur.

Kebap ve sulu yemek sofrasının sonunda, ılık ya da oda sıcaklığında, küçük bir tabakta yenir. Yanında demli çay iyi gider; Urfa'da tatlıdan sonra mırra ikram edilen sofralar da olur. Ev sofralarında kış akşamlarında, misafir gelen günlerde yapıldığı anlatılır; pekmezli yorumu özellikle soğuk aylara yakışır. Şerbetli olduğu için az miktarı yeterlidir. Kebaptan sonra ağır gelebileceğini düşünüyorsanız paylaşarak yemek iyi bir yoldur; bir tabak hırtlevik iki kişiye çoğu zaman yeter. Tatlıdan sonra bir bardak çay, şerbetin tatlılığını dengeler. Ertesi güne kalan hırtlevik şerbeti tamamen emdiği için daha yumuşak olur; bunu sevenler de, çıtırını arayanlar da vardır.