Lebeni
Urfa'nın yoğurtlu çorbası; kebapçıda adı sorulmadan kâseyle gelir, Şanlıurfa Lebenisi adıyla tescillidir.
Urfa klasiğiÇorba yanında
Lebeni nedir?
Lebeni, Şanlıurfa'nın yoğurtlu çorbasıdır. Pirinç ya da iri bulgur haşlanmış nohutla birlikte pişer, kaynayan çorbaya nohut büyüklüğünde küçük köfteler bırakılır. Yoğurt yumurta ve bir kaşık unla terbiye edilir, ılıtılıp tencereye sürekli karıştırılarak katılır; yoğurt kesilmesin diye ateş kısılır. Son olarak tereyağında kızdırılmış kuru nane, isteyene isot, üstüne gezdirilir. Urfa'da adı çoğu zaman kısaca yoğurtlu çorbadır; lebeniye yazımı da yaygındır.
Adın, Arapçada süt ürünlerini anlatan leben sözüyle ilişkili olduğu kabul edilir. Şanlıurfa Lebenisi adıyla coğrafi işaret tescili vardır. Diyarbakır gibi komşu şehirlerde de benzer bir çorba bilinir; Urfa'nınki nohudu ve küçük köfteleriyle tanınır.
Yayla çorbasından farkı da buradadır: yayla çorbası pirinç ve yoğurtla yapılır, nohut ve köfte içermez, daha incedir. Lebeni ise kaşıkta durur, tok tutar ve et suyunun izini taşır.
Kebap ve sulu yemek tabaklarıyla yoğurtlu çorba zaten gelir; Ekstra Lebeni, kâseyi ayrıca ya da fazladan isteyenler içindir.
Urfa'da kebapçıların kebabın yanına küçük bir kâse yoğurtlu çorba vermesi yerleşik bir alışkanlıktır; pek çok ziyaretçi lebeniyi ilk kez böyle, adını bile sormadan tanır. Kâse sofranın sonuna kadar kaşık kaşık içilir; acı bir lokmanın ardından ağzı serinletmek için ona dönülür. Kışın sıcak içilir; yazın ılık ya da soğutulmuş hâlini sevenler de çoktur. İçli köftenin yanına da iyi gider. Evde yapılan lebeni genellikle daha koyu ve köftesi daha bol olur; ertesi gün kısık ateşte, karıştırarak ısıtılır.
Şanlıurfa'da lebeni nerede yenir?
Şanlıurfa'da lebeni yemek isteyenleri Karaköprü'de, Çankaya Mahallesi'ndeki salonumuzda ağırlıyoruz. Balıklıgöl'e arabayla yaklaşık 8 dakika, GAP Havalimanı'na 23 dakika uzaktayız; Göbeklitepe dönüşünde de yol üstündeyiz. Gelmeden önce arayabilir ya da WhatsApp'tan "bugün lebeni var mı?" diye sorabilirsiniz.
Lebeni hakkında
Lebeni nedir?
Yoğurt, pirinç ya da bulgur, nohut ve küçük köftelerle pişirilen, üzerine naneli tereyağı gezdirilen Urfa'nın yoğurtlu çorbasıdır. Şanlıurfa Lebenisi adıyla coğrafi işaret tescili vardır.
Lebeni sıcak mı soğuk mu içilir?
Sıcak pişen bir çorbadır ve kışın sıcak içilir. Yazın ılık ya da soğutulmuş hâlini sevenler de çoktur; sıcak istiyorsanız kâseyi bekletmeden içmeniz yeterli.
Lebeni ile ayran aşı aynı mı?
Hayır. Ayran aşı İç Anadolu'da bilinen, çoğu zaman soğuk içilen, buğdaylı ve yeşillikli bir yoğurt çorbasıdır. Lebeni ise sıcak pişer, nohut ve küçük köfte içerir.
Şanlıurfa'da lebeni nerede yenir?
Karaköprü'de İklim Et Lokantası'nda. Adres: Çankaya Mah. No:118, Karaköprü / Şanlıurfa. Telefon (0414) 347 87 07.
Urfa mutfağından
- BostanaBostana, Urfa'nın sulu salatası: ince doğranmış domates, salatalık, biber, soğan ve maydanoz; nar ekşisi, isot ve suyla kâsede, kaşıkla yenir.
- İsotİsot, Urfa biberinin güneşte kurutulup gece örtülerek karartılmış, tuz ve az yağla çekilmiş hâli: koyu bordo, hafif isli ve meyvemsi acılıkta bir pul biber.
- LebeniLebeni, Urfa'nın yoğurtlu çorbası: yoğurt, pirinç ya da bulgur, nohut ve nohut boyu köftelerle pişer; kebabın yanında kâseyle gelir, acıyı dengeler.
