Nedir?
Lebeni, Şanlıurfa'nın yoğurtlu çorbasıdır. Urfa'da adı çoğu zaman kısaca "yoğurtlu çorba"dır; "lebeniye" yazımı da yaygındır. Yoğurdun hafif ekşisi, nohudun tokluğu ve içine atılan nohut boyu küçük köfteler onu yayla çorbasından ayırır. Kebap sofrasının yanında kâseyle gelir; isotlu etin ve közün sıcaklığını yumuşatır. Şanlıurfa Lebenisi adıyla coğrafi işaret tescili vardır. Yakın tarihli akademik bir menü taramasında Urfa lokantalarının menülerinde en sık rastlanan yöresel çorba olarak kaydedilmiştir.
Adı ve kökeni
Adın, Arapçada süt ürünlerini anlatan "leben" sözüyle ilişkili olduğu kabul edilir; Orta Doğu'da yoğurtla pişen yemeklere benzer adlar verilir. Urfa'da hem "lebeni" hem "lebeniye" denir. Diyarbakır gibi komşu şehirlerde de benzer bir çorba bilinir; Urfa'nınki nohut ve küçük köfteleriyle tanınır. Kebapçıların kebabın yanında küçük bir kâse yoğurtlu çorba vermesi, şehirde yerleşik bir alışkanlıktır; bu yüzden pek çok ziyaretçi lebeniyi ilk kez kebabın yanında, adını bile sormadan tanır.
Malzemeler
- Yoğurt
- Pirinç ya da iri bulgur
- Haşlanmış nohut
- Az yağlı kıyma (küçük köfteler için), tuz
- Yumurta ve bir kaşık un (terbiye için)
- Tereyağı, kuru nane
- İsteğe göre isot
Nasıl yapılır?
- Pirinç ya da bulgur, haşlanmış nohutla birlikte suda yumuşayana kadar pişirilir.
- Kıyma tuzla yoğrulur, nohut büyüklüğünde köfteler yuvarlanır ve kaynayan çorbaya bırakılır.
- Ayrı bir kapta yoğurt, yumurta ve un çırpılarak terbiye hazırlanır.
- Tencereden birkaç kepçe sıcak su terbiyeye azar azar eklenip ılıtılır.
- Terbiye tencereye sürekli karıştırarak katılır; yoğurt kesilmesin diye çorba kaynayınca ateş kısılır.
- Tereyağında kuru nane (isteğe göre isot) kızdırılıp üstüne gezdirilir.
Yoğurdun kesilmemesinin yolu sabırdır: karıştırmayı bırakmamak ve ateşi yüksek tutmamak.
Ne zaman, nasıl yenir?
Lebeni tek başına bir öğle çorbası olabilir, ama asıl yeri kebap tabağının yanıdır. Urfa kebabı, patlıcanlı kebap, ezme ve salata gelirken sofraya küçük bir kâse lebeni de konur. Kışın sıcak içilir; yazın ılık ya da soğutulmuş hâlini sevenler de çoktur. Ara sıcak olarak içli köfte yenirken de yanına iyi gider. Kebapla birlikte gelen kâse genellikle küçüktür; sofranın sonuna kadar kaşık kaşık içilir, acı bir lokmanın ardından ağzı serinletmek için ona dönülür. Evde ertesi gün ısıtılacaksa yoğurt kesilmesin diye kısık ateşte ve karıştırarak ısıtılması önerilir. Çorbayı sıcak içmek isteyenler için kâse ısıtılmış olarak getirilir; soğuk sevenler ise bir süre bekletip ılımasını tercih eder.
Benzerlerinden farkı
Yayla çorbası pirinç ve yoğurtla yapılır, ama nohut ve köfte içermez; daha incedir. Ayran aşı İç Anadolu'da bilinen, çoğu zaman soğuk içilen, buğdaylı ve yeşillikli bir yoğurt çorbasıdır; lebeni ise sıcak pişer ve et içerir. Pencer boranisinde yoğurt çoğunlukla üstüne konur; lebenide tencerenin içinde pişer.
Şanlıurfa'da nerede yenir?
Şanlıurfa'da lebeni kebapçıların ve lokantaların büyük bölümünde, çoğu zaman kebabın yanında küçük bir kâseyle sunulur; ev sofralarında da sık pişer. Karaköprü'de İklim Et Lokantası'nda kebap ve sulu yemek tabaklarının yanında yoğurtlu çorba gelir. Ev yapımı lebeni ise genellikle daha koyu ve köftesi daha boldur; lokantadaki kâse daha hafif hazırlanır.
İklim'de
Kebap ve sulu yemek tabaklarımızın yanında yoğurtlu çorba zaten servis edilir; fazlasını isterseniz menümüzde Ekstra Lebeni olarak bulunur. Daha ince bir yoğurtlu çorba arıyorsanız çorbalarda yayla çorbası var. menüde gör
Lebeni hakkında
Lebeni nedir?
Yoğurt, pirinç ya da bulgur, nohut ve küçük köftelerle pişirilen, üzerine naneli tereyağı gezdirilen Urfa'nın yoğurtlu çorbasıdır.
Lebeni ile ayran aşı aynı mı?
Hayır. Ayran aşı İç Anadolu'da bilinen, çoğu zaman soğuk içilen, buğday ve yeşillikli bir yoğurt çorbasıdır. Lebeni ise sıcak pişer, nohut ve küçük köfte içerir.
Lebeni nerenin çorbası?
Şanlıurfa'nın yoğurtlu çorbasıdır; Şanlıurfa Lebenisi adıyla coğrafi işaret tescili vardır. Diyarbakır gibi komşu şehirlerde de benzer adlarla bilinir.
Lebeni kaç kalori?
Yoğurdun yağ oranına, köfte ve nohut miktarına göre değişir; tek bir değer vermek doğru olmaz.