Nedir?
Püşürük, Urfa mutfağının en sade çorbalarından biridir. Un, tepside tuzlu suyla döndürülerek küçük topaklara dönüştürülür; bu hamur taneleri kaynar tuzlu suda kısa süre pişirilir. Üstüne sadeyağda iyice kavrulmuş soğan dökülür, bir taşım kaynatılıp sıcak servis edilir. Tadını unun kendisi, kavrulmuş soğan ve sadeyağ belirler.
Adı ve kökeni
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi'nin yayımladığı yöresel tariflerde "Püşürük Çorbası" adıyla yer alır. Adın kökenine dair yayımlanmış bir açıklamaya ulaşamadık. Unu suyla ovarak ya da tepside döndürerek küçük hamur taneleri elde etme tekniği Anadolu'da başka çorbalarda da görülür; ovmaç çorbası bunun bilinen örneklerindendir. Urfa'nın püşürüğü bu ailenin en sade üyelerindendir: içinde ne et ne bakliyat vardır. Ercan ve Erdoğan'ın 2023 menü taramasında püşürük, Şanlıurfa'daki işletme menülerinde rastlanmayan ya da çok az rastlanan çorbalar arasındadır.
Malzemeler
- Un
- Su
- Tuz
- Orta boy kuru soğan
- Sadeyağ
Nasıl yapılır?
- Un geniş bir tepsiye serpiştirilir.
- Bir su bardağında hazırlanan tuzlu su unun üzerine tanelenir.
- Tepsi, hamur nohut büyüklüğünde topaklar hâline gelene kadar döndürülür.
- Bir tencerede altı su bardağı kadar su tuzla kaynatılır.
- Hamur topakları kaynayan suya atılır, yaklaşık beş dakika ya da un kokusu kaybolana kadar pişirilir.
- Ayrı tavada sadeyağ eritilir, ince doğranmış soğan iyice kavrulur.
- Soğan çorbaya eklenir, bir taşım kaynatılıp ateşten alınır ve sıcak servis edilir.
Topakların eşit büyüklükte olması pişmenin eşit olmasını sağlar; tepsiyi sabırla döndürmek işin püf noktasıdır. Tanelenen su azar azar verilmezse un hamur kütlesine dönüşür.
Ne zaman, nasıl yenir?
Malzemesi evde hep bulunan un, yağ ve soğandan ibaret olduğu için her mevsim yapılabilir; sıcak servis edildiğinden en çok soğuk günlerde tercih edilir. Hafif yapısıyla mideyi yormayan bir çorbadır. Urfa'nın öteki unlu çorbası yoğurt çorbası ise yoğurt ve yumurtayla terbiye edilir; püşürükte terbiye yoktur. Sade kiler çorbaları ailesinde hamurlu aş ve pıtpıt da yer alır.
Şanlıurfa'da nerede yenir?
Püşürük lokantalarda bulunmaz denecek kadar azdır; ev mutfağının çorbasıdır. Yöresel mutfak etkinliklerinde ya da Urfalı bir evin kış sofrasında görebilirsiniz. Tarifi kısa ve malzemesi basit olduğu için kendi mutfağınızda denemesi en kolay Urfa çorbalarından biridir; tek dikkat isteyen aşama, unun tepside topaklandırılmasıdır. İlk denemede topaklar düzensiz olabilir; bu, tadı değiştirmez.
İklim'de
Menümüzde püşürük yok. Sade ve sıcak bir çorba arayanlar için Tavuk Çorbası, Et Suyu Çorbası ve Domates Şehriyeli Çorbası bulunur.
Püşürük hakkında
Püşürük çorbasının hamur topakları nasıl yapılır?
Un geniş bir tepsiye serpilir, üzerine tuzlu su tanelenir ve tepsi döndürülür. Hamur nohut büyüklüğünde topaklar hâline gelene kadar bu işlem sürer.
Püşürük çorbasında hangi malzemeler var?
Yayımlanmış Urfa tarifinde yalnız un, su, tuz, kuru soğan ve sadeyağ vardır.
Püşürük çorbası ne kadar pişer?
Hamur topakları kaynar suda yaklaşık 5 dakika, un kokusu kaybolana kadar pişirilir; kavrulmuş soğan eklenip bir taşım daha kaynatılır.